Entomoloji Nedir?


Entomoloji yani Böcek Bilimi adı verilir. Kısacası belirtmek gerekirse böcekleri inceleyen bilim dalıdır. Böcekler ile ilgili çalışma yapan kişilere ise "Entomolojist" nedir. Kelime kökeni olarak Fransızca'dan gelmektedir. 
Dünya üzerinde ne kadar bitki ve hayvan türü var tam olarak bilinmiyor. Böcekler üzerinde araştırma yapan kimi bilim insanları 100 milyondan daha fazla türde böcek olabileceğini söylüyor. Bu sayı biyologlara göre 15 milyon tür ile sınırlandırılabilir. Hal böyle olunca bu konu üzerine inceleme yapmak oldukça uzun bir sürece dayanacağı için daha fazla inceleme alanı oluşturuyor.
Entomoloji aslında zoolojinin bir dal dalıdır. Böcek türlerindeki bu denli çok oluş Böcek Bilimi'nin doğmasına yol açmıştır. Böcekler hakkında kapsamlı incelemenin yapılması, yeni türlerin keşfi ve var olan türlerin yok olmaması için bir araştırma dalına ihtiyaç duyulmuştur. Böceklerin geçmişinin insan oğlunun geçmişinden de eskidir. Tarih boyunca yapılan araştırmalarda çokça buna kanıt bulunmuştur. Hamam böcekleri 300 milyon yıl kadar öncesinde yaşamış. Her ne koşul olursa olsun hayatta kalmayı başarmıştır. Milattan Önce Mısırlılar zamanında böcekler ile ilgili araştırmalar yapılmıştır. Mısır ve Çin'de böceklerden korunmak için çeşitli yağ ve bitkileri kullanmışlardır. Sümerler ise kükürtlü bileşikler kullanarak böcekleri kontrol etmek istemişlerdir. Mısırlıların kutsal kabul ettiği Scarabaeus sacer'in (gübre böceği) mumyası bulunmuştur. Sonuç olarak böcekler geçmişten günümüze her dönemde var olmuşlardır.

İlk Amatör Çalışmalar

21. yy da farklı metotlar icra edilmiştir. Geçmişte yapılmış olan çalışmaların geneli amatör çalışmalardır. Biliyoruz ki bilimin böceklerin yeni türlerinin keşfinde oldukça fazla bir önemi vardır.
Entomoloji alanın yapılmış olan çalışmaların öncülerinden biri olarak görülen Charles Darwin’in evrim hakkında yaptığı incelemelerde böceklerden faydalanmıştır. Bir İngiliz biyolog ve doğa tarihçisi olan Darwin, hayatı boyunca böcekler hakkında çalışmalar yapmıştır. Dünyada ki böcek türlerinin evrimini araştırma konusu edinmiştir. Daha sonraları Cambridge’de botanik profesörü olan Henslow ile birlikte doğa bilimine yönelmiştir.





Arizona'daki Güneybatı Biyolojik Enstitüsünde bir entomolog olan Justin Schmidt, karınca, arı ve eşek arısı gibi böcek türlerinin davranışlarını inceliyor. Canlı örnekleri keşfetmek için dünyayı dolaşarak araştırmalar yapmaktadır. 
Meraklı bir araştırmacı olması onu sık sık böcek saldırılarının kurbanı haline getirmiştir. 43 yıllık kariyerinde Schmidt'in dediğine göre, 80 farklı böcek türü tarafından 1000'den fazla kez sokulmuştu.

Ağrı İndeksi

Farklı türdeki sokmaları karşılaştırmak için Schmidt, Sting Pain Index'i (Ağrı İndeksi) oluşturdu. En acı verici sokmalar 4 ile 1 arasındaki ölçekte yer alıyor. Schmidt şöyle ifade ediyor “Acıya sayıları koyarak desenleri görmeye başlayabilirim”. 

Örneğin, bir tarantula şahini gibi soliter (yalnız yaşayan) böceklerin sokması çoğu zaman acı verici hisse neden olur, fakat gerçekte bir zarar vermez. Öte yandan, bal arıları gibi sosyal gruplarda yaşayan böcekler, oldukça zehirli olan orta derecede acı verici sokma eğilimindedirler. Bu gözlemler Schmidt'e göre, zehirli sokmaların, lezzetli larva ve bazen balla dolu yuvaları korumak zorunda olan sosyal böcekler için önemli savunmalar olduğu içindir. 
2003 tarihli Discover dergisine verdiği röportajda Schmidt, eşek arısı ve akrabalarını hücresel mekanizmaları manipüle eden bilgisayar korsanlarına benzetiyordu. Her şeyi böcek tek başına az miktarda zehirle yapıyordu.

Her sokma kesin formülasyonda farklılık gösterirken, enjekte edilen kimyasallar uzun süreli fiziksel hasara sahip olmamasına rağmen ağrı oluşturmak için tasarlanmış bir dizi eylem gerçekleştirir.

Adli Entomoloji

Böceklerin faydaları saymakla bitmez. Ölen hayvanların cesetlerinin çürümesinde en önemli rolü böcekler ve mikroorganizmalar oynar. Adli entomoloji böcekleri kullanarak cinayet saatini çözmeye yarar. Biyologlara göre, Cinayet Saatini Böcekleri Kullanarak Bilimsel Olarak Çözme Sanatıdır. Bu bilim dalı kullanılarak ölen bir kişinin ölüm saati tespit edilebilir. Ceset üzerindeki böcekler incelenerek cesedin taşınıp taşınmadığı tespit edilebilir. Eğer ceset farklı bir bölgeden gelmiş ise tespit edilmeye çalışılır. Yani orada olmayan bir böcek türü ceset üzerinde tespit edilmiş ise cesedin taşındığı anlaşılır. Adli tıbbın Entomoloji'ye uyarlanmış halidir. Adli tıbba yardımcı olman ve yetersiz kaldığı durumlarda kullanılan bir daldır.

Son yüzyılda Entomoloji Bilimi alanında oldukça çok çalışma yapılmıştır. Bunlardan biride haşere ile mücadele olmuştur. Böceklerin hem bitkilere hemde hayvan ve insanlara yararları olduğu gibi zararları da vardır. Doğal denge içerisinde bu yarar ve zarar sabittir. Fakat insan oğlunun doğa ve çevre ile vermiş olduğu savaş sonucu oldukça ağır hasarlar oluşmaktadır. Çevresel faktörlerin zarara uğramasının öncüsü olan insan oğlu her gün bu tahribata yenisini eklemektedir. Ekonomik ve çıkarcı rekabetin oluştuğu bu zaman diliminde çevresel kirlenme ve küresel ısınma baş göstermektedir. Doğal dengenin bozulmasının bir sonucu olarak böcekle mücadele sektörü ortaya çıkmıştır.


Böceklerin İnsan ve Doğaya Faydaları

Bütün böcekler zararlı değildir. 
- Böceklerin sınıfında yer alan arılar, bitkilerdeki döllenme ve tozlaşmayı sağlar.
- Böcekler sayesinde organik maddelerin ayrışarak tekrar toprağa karışması sağlanır.
- Doğadaki en büyük temizlik işçileridir.
- Böcekler ekonomi içinde önemlidirler. Tekstil sektörü, ilaç sektörü, kozmetik sektörü gibi bir çok alanda yararlanılır.
- Böcekler azotun ayrıştırılması ve yeniden toprağa dönüşünde rol oynarlar.
- Kuş türleri ve sürüngenler için birer besin ögesidir.
- Böcekler cinayetlerin aydınlatılmasında da kullanılırlar.
- Böceklerden ahşap cilası elde edilebilir.


Böceklerin İnsan ve Doğaya Zararları

Böcekler genelde otobur canlılardır. Besin ihtiyaçlarını karşılamak için bitkileri yiyerek beslenirler.
- Bitkilere yiyerek onlara zarar verirler. Daha çok tarımsal ürünleri yemeleri zarara neden olur.
- Bitki özünü yiyerek onu yok ederler. Böylece bitki fizyolojisi (Bitkilerin biyolojik ve kimyasal süreçlerini ve yaşamsal faaliyetlerini ifade eder.) etkilenmiş olur.
- Böcekler bazı taşıdıkları hastalıkları, hayvanlara ve insanlara bulaştırabilirler. 
- İnsanların ölümüne neden olabilirler.


Doğayla savaş halindeyiz. Eğer kazanırsak, kaybedeceğiz.

Hubert Reeves


Kaynakça:

https://www.terminix.com/blog/science-nature/the-insect-sting-pain-scale/
https://io9.gizmodo.com/5836024/after-150-different-insect-stings-an-entomologist-becomes-a-connoisseur-of-pain
https://www.cnnturk.com/dunya/antik-misirin-kutsal-boceginin-mumyasi-bulundu
https://math.scholastic.com/issues/2016-17/021317/getting-stung-for-science.html


Yorumlar

Yorum Gönder

UYARI!

1. Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren müstehcen vb. içeriklerden doğan her türlü hukuki ve idari sorumluluk yorum gönderen kişiye aittir.

2. Konu dışı sorularınız için İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Her türlü yorum şikayetlerinizi yorum yapan üyenin ismini ve mesaj içeriğini yazarak bildiriniz.



Bizi Takip Edin

facebook twitter google+ feedburner youtube flipboard pinterest


YORUMLAR